Veel ijle

Na weken schaven en zagen, puzzelen en planken en platen binnen en buiten dragen, was het zover. Hij reed naar die architect die zijn huis aan het verbouwen was. Hij had ook al zonder morren en zeveren voor de schoonouders gewerkt.

Rond 8 a 9 uur in de morgen stond hij daar. Hij laadde een voor een de platen van de remorque en puzzelde daar, wat hij in zijn hoofd stapsgewijs had uitgetekend en uitgekiend, weer in één tegen de muur van het huis van die architect.

Tegen de middag kwam die man kijken, wellicht met digitale passers en meetlatten in zijn hoofd.

Kijk, zei die, dat daar, die deur hier en die hoek daar, dat hangt niet geheel recht. Daar zitten een paar millimeter verschil op.

Wacht een minuut, zei Ghislain.

Hij ging terug naar zijn auto om de elektrische schroevendraaier te halen. Eén voor één en nauwgezet, schroefde hij de deuren weer van de kast en daarna haalde hij de leggers er weer uit. De architect stond daar wat met gefronste wenkbrauwen te kijken. Ghislain haalde ook de zijkanten en de bodem en de bovenkant van al die op maat gemaakte kasten weer “uiteen”.

De architect wist niet goed wat hij verwachten moest. Eén voor één droeg Ghislain de platen en panelen weer naar zijn remorque.

Wat gaat ge doen, zei de architect?

Als ge het zelf beter kunt, maakt uw kasten dan zelf!

En weg was Ghislain.

Ja, zei hij, tegen zo’n flauwe ijle, daar kan ik niet tegen. Al die gestudeerde mannen, als ze het beter kunnen, dan moeten ze het maar zelf doen. Die omhoog gevallen gasten die peinzen dat ze het beter weten. Die weten niet meer van waar ze voortkomen.

Ja, beaamde ik, dat zei ons ma ook altijd: de mensen weten niet meer van waar ze voortkomen.

Hij had op zo'n moment ondeugende tintelingen in zijn ogen, net zoals zijn vader die had, als ze het gevoel hadden iemand die het beter meende te weten, een loer te hebben gedraaid. Voor Ghislain was het leven simpel, werken en niet stil zitten, voortdoen. Stil zitten dat was niet iets voor hem. Bezig, altijd maar naarstig bezig, zoals de bijen in een korf. Gewoon een werkman zijn en uw stiel doen en gedienstig zijn voor hen die het verdienen. Niet iedereen moet de koning of koningin uithangen. Laat me doen en laat me gerust. Dat gevoel ken ik. Geen gezever van een ander of van bovenaf.

Wie ooit les van hem kreeg, ik kan het niet getuigen, zei een voor een, zonder eerst met elkander te spreken, dat hij als schoolmeester bijzonder streng was. Maar a la…. Dat is eenieder zijn zaak en gedacht natuurlijk. Het is natuurlijk niet dat het tegenwoordig allemaal veel beter gaat in de scholen sinds al de ouders van die kinderen steeds langere tenen en neuzen hebben.

De mensen zouden beter wat minder flauwe ijle verkopen.

Ghislain heeft zo jaren voor ons hier gewerkt, kasten gemaakt op maat en ineen gezet. Het was altijd voor een stuk een beetje min of meer zijn gedacht, naargelang hij het kon en zag. Kon ge het zelf beter, dan moest ge het zelf doen.

Hij was eerst schoolmeester, maar het bloed kroop en ging naar waar het vandaan kwam. Zijn overgrootvader werkte aan de spoorwegen te Hakendover. Daar werkte hij als schrijnwerker. Enfin, wat die man daar in die tijd precies moest doen, weet ik niet, want spoorwegbilzen zagen is geen hogere kunst, neem ik aan. Maar Ghislain zijn vader, en mijn vriend, Servaes Kinnart, die had niet alleen twee werkende handen, maar ook het hart van een artiest.

Servaes was evenals zijn zoon blij als hij de werkvloer te Brussel kon verlaten om dan elk uur van de dag te kunnen doorbrengen in de schoonste straat van de wereld, een diepe weg, de Ezemaalsestraat. Daar zaagde Servaes takken en twijgen uit de bomen en hij maakte er kruisbogen mee en hij sneed als een volwaardig kunstenaar de “koppen” van zijn familieleden uit beukenhout. Met alle overschotten en stukken hout maakte hij nauwgezet, geheel volgens wat hij dacht dat het moest zijn, kruisbogen waarvan ik er nog twee gekregen heb. Zoals hij in hout sneed, zo schreef hij ook verhalen en tekende hij het dorp zoals het vroeger was en nog in zijn gedachten leefde.

Het ging zo over van vader op zoon, dat snijden en dat zagen. Dat artistieke dat had Ghislain niet, maar het koppige en dat uit robuust hout gesneden karakter dat had hij wel. Zoals al die boerenmensen van vroeger, zo stel ik me dat dan voor. Het moet allemaal zo just niet zijn. Als het maar werkt, als het maar goede marchandise is. Geen gezever en geen flauwe ijle.