Elisabeth Davidts († Hakendover, 10 mei 1708)

Elisabeth Davidts was een vooraanstaande dorpsvrouw uit Hakendover, dochter van Guilielmus Davidts. Zij huwde vóór 1664 met Henri (Henry) Poullet/Pouillet. Over hem weten we dat hij, ziek te bed maar bij volle verstand, op 27 februari 1682 in zijn huis te Hakendover zijn testament liet opmaken door de Tiense notaris Pierre Vanderhaeghen. Hij legateerde 50 stuivers aan de metropolitane kerk van Sint-Rombout te Mechelen, gaf aan zijn echtgenote Elisabeth de vrije beschikking over zijn onroerende goederen, renten, roerende have en 1.000 patacons, en maakte zijn twee zonen Guilliam en Jean-Jacques tot universele erfgenamen voor het overige.

Na Henri’s overlijden hertrouwde Elisabeth met Jacques Tristmans, die als pachter werkzaam was op de Bosschellenonder Hakendover. Op 16 april 1708, kort voor haar dood, stelde zij haar eigen testament op. Daarin klinkt een uitgesproken kerkelijke en liefdadige ingesteldheid door. Ze vroeg begraven te worden in het koor van de kerk van Hakendover, bij haar twee overleden zonen, en stichtte een wekelijkse mis voor haar ouders, haar echtgenoot en haar kinderen. Om die fundatie te bekostigen legateerde zij een huis te Hakendover, het Schalienhuys. Dat huis wordt in de akte uitdrukkelijk onderscheiden van de hoeve Bosschellenwaar haar tweede man boerde—een aanwijzing dat het niet om hetzelfde goed gaat. 

Daarnaast deelde ze haar aanzienlijke bezit over tal van verwanten en bekenden. Aan haar man Jacques Tristmans liet ze het Brouckte Hakendover (acht bunder hooi- en weideland) en de Torenbempden(vier bunder) na. Haar nichten, neven en verdere kennissen bedacht zij met huizen en percelen in en rond Hakendover en Tienen—meestal in kavels van een halve of een hele bunder. Ook schonk ze geldlegaten: zo kreeg zuster Margriet Truyens (een grijze zuster) 20 patacons voor haar goede zorgen en de Lieve-Vrouwebroeders te Tienen 5 patacons. Voor het restant van haar goederen wees zij twee neven uit de Mechelse tak—Jean-François en Pierre Poullet, zonen van Arnold—aan als universele legatarissen, “aan wie zij zeer gehecht was”.

De begrafenis in Hakendover bevestigde haar status. Volgens een brief van pastoor Franciscus Cartuyvelswerd zij in het grote koor van de kerk bijgezet; tijdens de hoogmis hield men meerdere lijkredes en vijfentwintig priesters assisteerden. Minstens honderd genodigden woonden de rouwmaaltijd bij. Deze publieke devotie kreeg ook een lange staart: zelfs in 1868 werden in de parochie nog jaargetijden voor Elisabeth en haar kinderen gezegd.

De eigendommen en legaten uit haar testament laten een duidelijk profiel zien. Elisabeth behoorde tot een welgestelde boeren- en pachterfamilie met stevige netwerken in Hakendover, Tienen en Mechelen. Ze bezat zowel hofsteden en huizen in de dorpskern (het Schalienhuys, “in de straat” bij de kerk) als uitgestrekte weilanden en akkers ( Brouck, Torenbempden). Haar milddadigheid kwam concreet ten goede aan parochie, kloosterlingen en verwanten; tegelijk borg ze, via een wekelijkse misstichting, het liturgische nagedachteniswerk dat in het ancien régime zo’n centrale plaats innam. Dat haar naam ruim anderhalve eeuw later nog liturgisch herdacht werd, onderstreept hoezeer ze zich in het collectieve geheugen van Hakendover heeft vastgezet.

Kortom: Elisabeth Davidts treedt naar voren als een vrome, kapitaalkrachtige en invloedrijke vrouw, die de overgang van haar familiebezit bewust regelde en daarbij kerk, familie en armen niet vergat. Dankzij de bewaarde testamenten—dat van haar eerste man in 1682 en haar eigen testament van 1708—valt haar levensverhaal uitzonderlijk scherp te reconstrueren.